(+670) 77348956 info@colegio-maliana.sch.tl

Discurso Husi Diretor Geral Colégio Maliana

logo_header_cm

Graduação Finalista Colégio Infante de Sagres Maliana

18 de Dezembro de 2025

Tinan Graça – Tinan Jubileu

Finalista Ensino Secundário Geral Católica Colégio Infante de Sagres Maliana ne’ebe hau estima, ne’ebe hau orgulho ho imi.

Loron ida ohin imi halo remata etapa ida iha imi nia moris, maibe iha tempo nebe hanesan imi hahu peregrinação foun ida iha imi nia moris. Imi remata no gradua laos iha tinan nebe baibain. Imi halo remata imi nia estudo iha tinan Graça, tinan Jubileu, tinan ida nebe santa Creda compreende hanesan tempo renovação, momento atu simu missão no momento ne’ebe fo esperança.

Amu Papa Francisco hanaran ita nia geração ho naran Peregrinos da Esperança. No loron ida nee, titulo ida nee hetan nia oin lolos iha imi. Imi laos deit remata imi nia estudo iha escola ida, maibe peregrinos esperança, – peregrinos nebe lori esperança ba família, Creda no futuro Nação Timor Leste.

Imi mak geração nebe moris iha sikun no lidun história nian.

Iha imi nia tempo, Colégio Infante de Sagres Maliana celebra ninia 75 anos existência, celebração ida nebe furak no boot tebes. Iha imi nia tempo mos mak ita celebra 77 anos Colégio Maliana, ao mesmo tempo celebra 75 anos Colégio Maliana iha rai Lugululi. Celebrações hirak ne’e, hau temi iha ne’e la’os de’it halo ita nostalgia hikas celebração cerimonial sira, maibe atu fo enfase ba património moris ida nian, no iha imi nia geração mak património ida nee simbolicamente kasu no tula hela ba imi atu bele lori no leba ba oin.

Iha tinan imi nia graduação nian, Timor Leste mos celebra ninia 50 anos proclamação unilateral independência. Meio seculo nação kiik ida proclama nia aan, hamrik hanesan nação soberano ho dignidade, maibe mos liu hosi sofrimento, sacrifício no luta nebe naruk. Iha tinan nebe hanesan Timor Leste tama hodi hola parte hanesan membro pleno ASEAN. Oportunidade boot, no iha tempo ne’ebe hanesan lori mos nia desafio nebe la kamaan.

Buat hirak nee hotu, laos concidente historia. Ida nee sinais dos tempos.

Durante nee, Timor Leste depende de’it ba Recurso Naturais nebe limitado– recurso ida ne’ebe loron ida sei mohu, sei naben hotu. Nação ida nee sei labele sustenta nia aan ho deit riqueza sira nebe ke’e sai hosi rai laran. Futuro Timor Leste garantido deit wainhira nação no rai ida ne’e harii no dezenvolve ho recurso humano.

Tan nee, futuro rai ida nee sei la determina ho deit saida mak nia iha, maibe se mak sei hamoris rai ida nee.

No iha ida nee duni mak loron ohin imi hamriik ba.

Imi mak gerecao nebe simu vocação atu lori Timor Leste ba oin laos atu tau laran ba recurso naturais, maibe ho hakarak ne’ebe forte tebtebes harii no desenvolve recurso humano nebe forte: ema nebe educado, ema nebe ho carácter, ema nebe nunca rende ba desafios, ema nebe iha etos serviço no ema nebe pronto atu sai bênção ba ema seluk.

Hanesan Peregrinos da Esperança, la bolu imi atu buka dalan nebe fácil. Verdadeiro peregrinos la moris ho conforto, maibe hosi objetivo. Nia la’o ba oin, la’os tamba buat hotu claro, maibe tamba nia fiar katak direção nebe los, sei lori nia ba too nia meta ou objetivo final.

Hola parte iha ASEAN hanesan membro pleno exigi gerecao ida nebe matenek, adaptivo, disciplina, no iha carácter nebe forte. Iha mundo ida ne’ebe lorloron nakloke luan ba bebeik no competitivo, nação ida ema sei valoriza laos tamba nia rai nebe luan, maibe hosi qualidade nia ema sira. Tan nee, hau hateten ida nee ho fiar aan tebtebes: Ema prepara imi especifica atu sai ida nebe diak liu- laos atu gava aan, maibe atu tutur iha imi nia ulun no hasan iha imi nia kabas responsabilidade histórico.

Finalista sira,

Depois de graduação ida nee, imi nia dalan nebe imi atu hili sei la hanesan. Imi barak mak sei ba continua iha universidade, balu kala hakarak ba serviço, iha balu mos parece ba tuir curso ou formação ruma. Dalan no opção sira nee hotu digno, naran katak hala’o ho serio no nakonu ho responsabilidades.

Entre imi balu mos sei continua fo resposta ba vocação especial – hodi sai padre no madre. Entrega imi nia aan hanesan consagrados, atu servi ba Maromak nia povo ho néon no laran tomak. Vocação ne’e graça ida nebe furak los, maibe mos ho nia exigência rasik nebe la kmaan: moris ida ne’ebe nia centro la’os o nia aan rasik, maibe oferece ba ema barak nia di’ak. Creda no nação Timor Leste precisa Nailulik sira nebe fiar klean, matenek no naabut iha realidade povo no iha fuan ba ema seluk.

Saida deit mak imi hili, estudu, serviço, curso ou tuir dalan sai Nailulik ou madres- iha buat ida nebe imi tem que kaer metin: Sai agente nebe contribui ba mudanças.

Labele husu uluk: salario hira mak hau sei simu? Maibe husu kleaun uluk ba an: saida mak hau bele halo, atu mundo ida ne’ebe hau hela ba bele sai diak liu ho hau nia presença?

Serviço ou vocação nebe ita hala’o tan deit salário sei halo ita kole no hakiik ita nia dignidade hanesan ema. Maibe dalan nebe ita hili tem que sai hanesan vocação ida atu contribui, no ida nee sei forma ema ida nebe nia moris iha sentido (hidup yang berarti), iha capacidade no iha efeito ba sociedade.

Ita nia mundo – no Timor Leste- labuka uluk ema nebe hakarak buka lucro ba nia aan deit, maibe ema nebe hakarak hola parte sai agente ba mudanças. Imi hetan vocação laos atu moris deit hosi mundo ida nee, maibe atu muda mundo ida nee- sai justo liu, sai humano liu, sai digno liu.

Finalista sira,

Loron ida nee, hau fo enfase dala ida tan, imi nia identidade no espirito escola ida nee nian: Imi mak Infante de Sagres moderno.

Se Infante de Sagres uluk iha coragem hodi mehi ba mundo ida ne’ebe nia seidauk hatene no prepara ema liu hosi ciência, disciplina no visão. Imi simu vocação (vocacionado) atu mehi konaba Timor Leste ida nebe nabilan no naroman liu, no concretiza mehi ida ne’e liu hosi educação, carácter, integridade no berani atu luta nafatin, nunca rende. Never ever give up.  

Educação sem carácter sei hahoris deit matenek ida nebe lahuk. Carácter sem educação sei hahoris deit boa vontade nebe limitado. Educação ida nebe metin iha carácter sei hahaoris ema ou figura ida nebe bele muda historia.

Haneasn peregrinos da esperança, cuida nafatin imi nia fé.

Hanesan geração foun, kadi nafatin imi Nia néon no kakutak.

Hanesan geração continuador nação ida nee, haforte imi aan no nunca rende iha imi nia luta sira.

Fo hakat ba oin ho fiar aan no coragem, estuda sem kole, no moris ba hodi lori Graça ba Creda, ba nação Timor Leste no ba mundo.

Hanoin nafatin: futuro Timor Leste nian la hameno ou husik hela iha recurso naturais, maibe tau laran ba qualidade ema nian- laran metin ida nee husik hela ba imi kbaas.

Hau lahameno mamuk, maibe hanesan Nailuluik, hau oferece no tau imi ba Jesus Futar Fuan Santo ninia mahan…

Hau husik hela imi, hau nia inan no imi nia Mama Ramelau Lugululi, nia sei falun imi ho manto inan nian. Nia ne’ebe fiel, nia sai halo imi fiel hanesan nia.

Taka- Agradece

Molok atu termina hau nia discurso ida nee, hau husu licença atu hatoo hau nia agradecimento no sincero apreciação.

Ba convidados sira, obrigado barak ba ita boot sira nia presença.

Ba inan aman sira hotu, obrigado barak ba imi nia confiança nebe deposita ona ba Colégio Infante de Sagres Maliana. Obrigado tamba imi husik imi nia oan mai simu educação, forma sira atu bele metin iha fiar no carácter iha processo ida nebe naruk. Formação sira nia fiar, carácter no intelectualidade. Imi nia confiança ida nee honra ida maibe mos responsabilidade boot ida ba ami.

Ba direção escola, reitor Semema, diretor internato masculino no feminino, adjunto, moderador, chefe departamentos, professores acompanhadores Conselho dos Estudantes, professores da turma, professores no staff sira hotu, security, jardineiro, cozinheiros, obrigado barak ba imi nia fidelidade, perseverança no dedicação atu acompanha estudantes sira hosi loron ba loron, tinan ba tinan. Ho imi ididak nia knaar no responsabilidades, imi hotu contribui boot tebes hodi prepara finalista hirak nee mai too ohin loron. Agradece especial ba sira nebe iha dapur.

Obrigado ba ema hotu nebe ho nia maneira no jeito sira contribui ona iha processo educação no mos iha celebração loron ida nee. especialmente hakarak agradece ba Chefe no membro Comissão Organizadora sira hotu. Ba imi nia serviço makaas no sacrifício nebe halo atu programa ida nee bele lao ho diak. Hau agradece no aprecia tebes.

Hau mos hakarak agradece no hatoo hau nia apreciação ba Chefe no membro Conselho dos Estudantes. Agradece ba imi nia liderança no serviço hodi hola parte iha atividade escola nian no moris lorloroon nian. Agradece no apreciação ne’e mos ba bidel no responsável sira internato nian. Imi nia participação nee hatudo ona katak geração foun sira apreende dadadaun laos atu sucesso, maibe atu lidera no servi ema seluk.

Liafuan ikus, se iha liafuan ruma nebe la kona, hahalok ruma nebe la diak durante ne’e ou iha celebração ida nee, se iha falta no menus ruma, liu-liu ba convidados sira, lori CO no ema hotu, hau husu desculpa.

Hein katak graduados sira nebe ita husik sira ba loron ohin, sai duni peregrinos da esperança, peregrinos da esperança ba Creda, nação Timor Leste no mundo.

Obrigado barak,

Maromak nia bênção ba ita hotu,

Viva Colégio Infante de Sagres Maliana,

Viva Nain Feto Ramelau Lugululi

Media Colégio Maliana

Equipa Media Colégio Infante de Sagres Maliana, responsável ba gestão, atualização conteúdo no informação sira iha website oficial ne'e.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *